Пломба түсіп қалса не істеу керек
Түсіп қалған пломба – бұл бұрын қалпына келтірілген тістің бір бөлігінің қайта ашық қалуы. Кейде пациент тістегі «тесікті», өткір жиекті, сезімталдықты немесе тамақтың қыстырылып қалуын бірден байқайды. Кейде пломба ауыртпалықсыз түсіп қалады, және күтуге болады деп ойлайды. Бірақ дәрігерге баруды кейінге қалдыруға болмайды.
Пломба түсіп қалғанда, тіс осал болады. Ашық қуысқа тамақ қалдықтары мен бактериялар түсуі мүмкін. Бұл қайта кариес, нервтің қабынуы, тіс қабырғасының сынуы және күрделі емдеу қаупін арттырады.
Дәрігерлер ретінде біз пломбаны өз бетіңізше жабыстыруға немесе қуысты қолда бар құралдармен жабуға тырыспауды ұсынамыз. Дұрыс шешім – тексеруге жазылып, тісті клиникада қалпына келтіру.
Пломба неліктен түсіп қалуы мүмкін
Пломба әртүрлі себептермен түсіп қалуы мүмкін. Кейде бұл материалдың табиғи тозуымен, кейде пломба астындағы қайта кариеспен немесе тістің шамадан тыс жүктелуімен байланысты.
Жиі кездесетін себептер:
ескі пломба астындағы қайта кариес
тіс қабырғаларының жұқаруы
үлкен пломба және әлсіз тірек
тістің бір бөлігінің сынуы
жарақат немесе қатты тістеу
бруксизм, яғни тістерді қысу немесе қайрау
пломбаға шамадан тыс жүктеме
ескі реставрацияның герметикалығының бұзылуы
пломбаның ұзақ қызмет ету мерзімі
Егер пломба түсіп қалса, қуысты қалай жабу керектігін ғана емес, сонымен қатар оның неліктен ұстамағанын да түсіну маңызды.
Пломба түскеннен кейін бірден не істеу керек
Егер пломба түсіп қалса, дүрбелеңге түспеуге тырысыңыз. Көп жағдайда тісті қалпына келтіруге болады, әсіресе дәрігерге уақытында қаралса.
Стоматологқа барғанға дейін:
ауызды жылы сумен ақырын шайыңыз
қуыстан тамақ қалдықтарын мұқият алып тастаңыз
бұл жағымен шайнамаңыз
суық, ыстық, қышқыл және тәтті тағамдардан аулақ болыңыз
тісті тілмен немесе өткір заттармен ұстамаңыз
жақын арада стоматологқа жазылыңыз
Егер сезімталдық болса, бөлме температурасындағы жұмсақ тағамдарды жеуге тырысыңыз және бұл тіске салмақ түсірмеңіз.
Не істеуге болмайды
Түсіп қалған пломба кезінде:
пломбаны өз бетіңізше жабыстыруға
тұрмыстық желімді қолдануға
қуысты ұзақ уақыт мақтамен жабуға
тісті тіс шұқығышпен немесе инемен шұқуға
бұл жағымен қатты тағамды шайнауға
ауыратын жерді жылытуға
ауырсыну пайда болса, дәрігерге баруды кейінге қалдыруға болмайды
Өздігінен емдеу жағдайды нашарлатуы мүмкін. Мысалы, егер қуысты сәйкес келмейтін материалмен жапса, ішінде бактериялар мен тамақ қалуы мүмкін. Бұл қабыну қаупін арттырады.
Стоматологқа шұғыл бару керек пе
Иә, стоматологқа мүмкіндігінше тезірек жазылу керек. Егер ауырсыну болмаса, бұл тістің қауіпсіз екенін білдірмейді. Кейде қайта кариес пломба астында байқалмай дамиды, және пациент мәселе туралы оның түсіп қалғаннан кейін ғана біледі.
Әсіресе тез арада қаралу маңызды, егер:
тіс ауырса
суыққа немесе ыстыққа реакция пайда болса
ауырсыну ұзақ уақыт басылмаса
тіс шайнағанда ауырса
тілді немесе ұртты жарақаттайтын өткір жиек болса
үлкен пломба түсіп қалса
тістің бір бөлігі сынып қалса
жағымсыз иіс немесе дәм пайда болса
жақын жердегі қызыл иек ісінсе
Егер қатты ауырсыну, ісіну, температура немесе іріңді бөліністер болса, шұғыл қаралу керек.
Дәрігер пломба түскеннен кейін тісті қалай қалпына келтіреді
Алдымен біз тексеру жүргіземіз және тістің жағдайын бағалаймыз. Тек жаңа пломба қоюға бола ма, әлде күрделірек емдеу қажет пе, соны түсіну маңызды.
Әдетте диагностикаға мыналар кіреді:
қуысты тексеру
тіс қабырғаларын бағалау
сезімталдықты тексеру
шайнағандағы ауырсынуды тексеру
қажет болған жағдайда суретке түсіру
ескі реставрация мен тістеуді бағалау
Осыдан кейін емдеу жоспары таңдалады.
Егер тісті пломбамен қалпына келтіруге болатын болса
Егер кариес терең емес болса, тіс қабырғалары сақталған болса, ал нерв қабынбаған болса, дәрігер қуысты тазалап, жаңа пломба қояды. Бұл ретте тістің формасын ғана емес, сонымен қатар дұрыс тістеуді де қалпына келтіру маңызды.
Пломба орнатылғаннан кейін тістеу міндетті түрде тексеріледі. Егер пломба жоғары болса, тіс шайнағанда ауыруы мүмкін.
Егер пломба астында терең кариес болса
Егер пломба түскеннен кейін терең кариес анықталса, емдеу нервтің жағдайына байланысты болады. Кейде тісті тірі қалдырып, пломбамен қалпына келтіруге болады. Бірақ егер кариес пульпаға жетіп, қабыну басталса, каналдарды емдеу қажет болуы мүмкін.
Егер тістің үлкен бөлігі бұзылған болса
Егер пломба өте үлкен болса және онымен бірге тістің қабырғасы сынып қалса, әдеттегі пломба жеткіліксіз болуы мүмкін. Мұндай жағдайда дәрігер салма немесе коронка ұсынуы мүмкін. Бұл тістің қалған тіндерін одан әрі сынудан қорғауға көмектеседі.
Пломба түскеннен кейін тіс ауыруы мүмкін бе
Иә, тіс суыққа, ыстыққа, тәттіге немесе ауаға әсер етуі мүмкін. Бұл тістің ішкі тіндерінің ашық және сезімтал болуына байланысты болады.
Бірақ егер ауырсыну қатты, өздігінен, түнде немесе тітіркендіргіштен кейін ұзақ уақыт басылмаса, бұл нервтің қабынуын білдіруі мүмкін. Мұндай жағдайда дәрігерге мүмкіндігінше тезірек қаралу керек.
Түсіп қалған пломбамен бірнеше күн жүруге бола ма
Кейінге қалдырмаған дұрыс. Егер ауырсыну болмаса, жақын арадағы жазылуды күтуге болады, бірақ ашық қуыспен апталап жүруге болмайды. Тіс қорғаныссыз неғұрлым ұзақ қалса, асқыну қаупі соғұрлым жоғары болады.
Егер пломба алдыңғы тістен түсіп қалса немесе өткір жиек шырышты қабықты жарақаттаса, мүмкіндігінше тезірек жазылу керек.
Пломбаның қайта түсіп қалуын қалай болдырмауға болады
Пломбалардың ұзақ қызмет етуі үшін тістерді жақсы тазалау ғана емес, сонымен қатар реставрациялардың жағдайын үнемі тексеріп отыру маңызды.
Біз ұсынамыз:
әр 6 ай сайын профилактикалық тексеруден өту
кәсіби гигиена жасау
қалпына келтірілген тістермен қатты тағамдарды шайнамау
кариесті ерте кезеңде емдеу
ескі пломбаларды тексеру
егер ұсынылса, бруксизм кезінде каппаны қолдану
егер пломба тістеуге кедергі келтірсе, дәрігерге қаралу
Кейде пломба «жаман» болғандықтан емес, тіс қатты бұзылғандықтан немесе оған шамадан тыс жүктеме түскендіктен түсіп қалады.
